kurdeşen ile ilgili 1 dermatolog onaylı rehber.
Kurdeşen, bağışıklık sisteminin histamin salgılamasıyla ortaya çıkan bir cilt tepkisidir. Bazı gıdalar, ilaçlar, böcek sokmaları, enfeksiyonlar veya polen gibi alerjenler tetikleyici olabilir. Sıcak, soğuk, güneş ışığı, terleme veya baskı gibi fiziksel etkenler de bazı kişilerde kurdeşene yol açabilir. Stres ve yorgunluk gibi psikolojik faktörlerin de belirtileri artırabildiği bilinir. Vakaların önemli bir kısmında kesin neden tespit edilemeyebilir; bu durum idiyopatik kurdeşen olarak adlandırılır. Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir; bazılarında hafif kızarıklık, bazılarında yaygın ve yoğun kaşıntılı kabarıklıklar görülebilir. Tetikleyicinin belirlenmesi, tekrarlayan durumlarda önleyici adımlar için yol gösterici olabilir.
Kurdeşen sırasında cildi tahriş etmemek önemlidir. Sıcak duş yerine ılık su tercih edilmesi, dar ve sentetik kumaşlardan kaçınılması kaşıntının azalmasına yardımcı olabilir. Cildi kaşımaktan kaçınmak, tırnak izlerinin oluşturduğu ek tahrişi önlemek açısından faydalıdır. Parfüm, alkol içeren losyon gibi tahriş edici ürünlerden uzak durulması önerilir; bunun yerine yatıştırıcı, sade içerikli bakım ürünleri tercih edilebilir. Bol su tüketmek ve dinlenmek de genel rahatlama açısından destekleyici olabilir. Belirtiler hafifse günlük yaşam genellikle etkilenmez, ancak yaygınlaşma, şişlik veya nefes darlığı gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Kurdeşen genellikle alerjik reaksiyonlar, enfeksiyonlar, bazı ilaçlar, gıdalar, stres veya sıcak-soğuk gibi fiziksel uyaranlarla ortaya çıkar. Çoğu vakada kesin tetikleyici belirlenemeyebilir. Kişisel duyarlılıklar da rol oynayabilir.
Akut kurdeşen genellikle birkaç saat ile birkaç gün içinde kendiliğinden geriler. Ancak bazı durumlarda döküntüler tekrarlayabilir veya 6 haftadan uzun sürebilir; bu duruma kronik kurdeşen denir ve uzman değerlendirmesi gerektirir.
Serin duş almak, dar ve tahriş edici giysilerden kaçınmak, cildi tırmalamamak rahatlama sağlayabilir. Şüpheli gıda veya tetikleyicilerden uzak durmak da destekleyici olabilir. Yine de belirtiler devam ederse hekime danışılmalıdır.
Hayır, kurdeşen bulaşıcı bir durum değildir. Alerjik veya bağışıklık kaynaklı bir cilt tepkisidir, kişiden kişiye temasla geçmez. Ancak altta yatan nedene göre değerlendirme yapılması önemlidir.
Nefes darlığı, dudak veya boğazda şişlik, baş dönmesi gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır. Döküntüler 6 haftadan uzun sürüyorsa veya sık tekrarlıyorsa mutlaka bir cilt hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.